10 Nisan 1928 Işığında Türkiye Cumhuriyeti’nin Bekası, Anayasal Laiklik ve Hukuk Devleti Manifestosu: Tarihsel, Hukuksal ve Sosyopolitik Bir Analiz

Giriş: 10 Nisan 1928’in Anayasal Ruhu ve Bir Devlet Manifestosu

Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasal, hukuki ve toplumsal yapısının inşa sürecindeki en hayati kırılma noktası, devlet mekanizmasının dogmatik ve teokratik referanslardan arındırılarak bütünüyle rasyonel, bilimsel ve hukuki bir temele oturtulduğu 10 Nisan 1928 tarihidir. Bu tarih, yalnızca anayasal bir metin değişikliği değil, aynı zamanda bir ulusun kendi kaderini ilahi addedilen vesayet odaklarının elinden alarak milli egemenlik şemsiyesi altında birleştirmesinin manifestosudur. Cumhuriyetin en yüksek yürütme makamına yönelik ortaya konulan bu vizyon belgesi ve anma yazısı; devletin kurucu felsefesini, anayasal laiklik ilkesinin yaşamsal önemini ve günümüzde tarikat, cemaat ve liyakatsiz kadrolaşma kıskacında boğulmak istenen devlet kurumlarının hukuki kurtuluş reçetesini objektif bir hukuk disipliniyle ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Tarihsel belgelere ve kurucu iradenin beyanlarına bakıldığında laiklik, dar ve sığ bir “din ve devlet işlerinin ayrılması” tanımının çok ötesinde, ontolojik bir varoluş ve çağdaşlaşma projesidir. İlgili anma görsellerinde ve tarihsel kayıtlarda yer alan Mustafa Kemal Atatürk’ün şu sözleri, bu felsefenin hukuki ve sosyolojik temelini oluşturur: “Laiklik, yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Tüm yurttaşların vicdan, ibadet ve din özgürlüğü de demektir!” ve daha çarpıcı bir sosyolojik tespitle: “LAİKLİK; ADAM OLMAKTIR!” Bu manifestonun temel gayesi, bu derin felsefi ve hukuki altyapının, günümüz Türkiye’sinin karşı karşıya kaldığı anayasal krizler, kurumsal yozlaşmalar ve dinin siyasallaşması problemleri karşısında yegâne çözüm yolu olduğunu kanıtlamaktır.

Bölüm 1: 10 Nisan 1928 Anayasa Değişikliğinin Hukuki ve Tarihsel Mimarisi

Modern Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu, birbiri ardına gelen ve toplumu tebaa statüsünden vatandaşlık statüsüne taşıyan bir dizi hukuki devrimin sonucudur. 1924 yılında kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1924 Anayasası), Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki sosyolojik hassasiyetler ve geçiş döneminin siyasal stratejileri gereği, 2. maddesinde “Türkiye Devleti’nin dini, Dîn-i İslâm’dır” hükmünü barındırmaktaydı. Aynı anayasanın 26. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) “ahkâm-ı şer’iyyenin tenfizi” (şeriat hükümlerinin yerine getirilmesi) görevini vermişti. Ancak bu durum, devleti çağdaş bir ulus-devlet modeline taşımak isteyen kurucu iradenin nihai hedefi ile açık bir çelişki barındırıyordu.   

Devletin tam anlamıyla sekülerleşmesi, aklın ve bilimin rehberliğinde rasyonel bir idare sisteminin kurulması amacıyla, 10 Nisan 1928 tarihinde 1222 sayılı Kanun ile anayasada devrim niteliğinde değişiklikler yapılmıştır. Bu tarih, Türk hukuk sisteminin Orta Çağ dogmalarından kesin ve geri dönülemez biçimde koptuğu, laik hukukun anayasal zemin kazandığı gündür.   

Bu anayasal müdahale, yalnızca bir metin temizliği değil, Cumhuriyet’in varoluşsal rotasının belirlenmesidir. 1928’de anayasadan devletin dinine dair ibarelerin çıkarılması, devleti modernleştirme çabalarının ötesinde, doğrudan bir “sekülerleştirme” ve zihniyet devrimi projesidir. Dönemin Meclis tutanakları incelendiğinde, bu hukuki adımın temel motivasyonunun devleti “öte dünyaya ait hayallerden” arındırarak bütünüyle “akla ve bilime” dayalı yasalarla yönetmek olduğu görülmektedir. Bu devrimci adımın neticesinde, dinin devlet aygıtı üzerinden topluma baskı kurmasının önüne geçilmiş, Türkiye’nin bir hukuk devleti olma yolundaki en büyük engeli ortadan kaldırılmıştır. 1937 yılında “laiklik” kavramının açıkça anayasaya dercedilmesi ise, 1928’de inşa edilen bu anayasal mimarinin taçlandırılmasından ibarettir.   

Bölüm 2: İslam Coğrafyasında Yegâne İstisna Olmak ve Laikliğin Jeopolitik Önemi

Dünya haritasına ve özellikle İslam coğrafyasına objektif bir vizyonla yaklaşıldığında, Türkiye Cumhuriyeti’nin eşsiz anayasal ve sosyopolitik konumu derhal göze çarpmaktadır. Yeryüzünde nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ellinin üzerinde devlet bulunmasına rağmen, devletin anayasal kurumlarıyla, hukuk sistemiyle ve temel felsefesiyle tam anlamıyla “laik, demokratik ve sosyal bir hukuk devleti” hüviyetine sahip tek ülke Türkiye’dir. Bu istisnai başarı tesadüfi değildir; bütünüyle 10 Nisan 1928’de atılan vizyoner adımların ve Kemalist İnkılabın eseridir.   

Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Güney Asya’daki Müslüman çoğunluklu devletlerin yakın tarihi incelendiğinde, laiklik ilkesinden mahrumiyetin yarattığı yıkıcı tablolar hukuki ve sosyolojik birer ibret vesikasıdır. Devletin resmi bir dini benimsediği veya şeriat hukukuyla yönetildiği ülkelerde (örneğin İran, Suudi Arabistan, Afganistan, Pakistan vb.) mezhep çatışmaları, iç savaşlar, azınlık haklarının sistematik ihlali, kadının sosyal ve hukuki statüsünün yok edilmesi ve ekonomik çöküş kaçınılmaz olmuştur. Bu ülkelerde din, birleştirici bir vicdan unsuru olmaktan çıkmış, iktidarı ele geçiren elitlerin muhalifleri ezmek için kullandığı keskin bir kılıca dönüşmüştür.

Türkiye ise, 1920’lerde ve 1930’larda laiklik temellerini atarak , din savaşları ve mezhep kavgalarıyla parçalanmış bir coğrafyada bir istikrar adası olarak yükselmiştir. Türk laiklik modeli, sadece iç siyasi bir tercih değil, aynı zamanda ülkenin emperyalist müdahalelere ve bölgesel kaoslara karşı en güçlü jeopolitik zırhıdır. Devletin Alevi, Sünni, Gayrimüslim veya inançsız tüm yurttaşlarına eşit mesafede durmasını emreden bu anayasal sistem, toplumsal barışın yegâne teminatıdır. Laiklikten verilecek her taviz, Türkiye’yi hızla Ortadoğu’nun sonu gelmez kaos ortamına sürükleme potansiyeli taşımaktadır. Bu nedenle, Cumhurbaşkanlığı makamının birleştirici doğası, anayasanın değiştirilemez maddelerinde vücut bulan laiklik ilkesinin tavizsiz bir şekilde korunmasını, devleti yönetenlerin en birincil namus borcu olarak tanımlamayı gerektirir.   

Bölüm 3: Atatürk’ün “Adam Olmak” Şiarı Bağlamında Laiklik Felsefesinin Hukuksal Analizi

Mustafa Kemal Atatürk’ün laiklik anlayışını sığ bir din karşıtlığı olarak yorumlamak, ya büyük bir tarihsel cehaletin ya da bilinçli bir kurumsal ihanetin ürünüdür. Atatürk’ün vizyonunda laiklik, dinin yok edilmesi değil, dinin istismar edilmesini önleyerek onun gerçek ve saygın yeri olan “insan vicdanına” yerleştirilmesidir. Onun “Din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz milletlerin devamına imkân yoktur. Yalnız şurası var ki, din Allah ile kul arasındaki bağlılıktır” şeklindeki ifadeleri, laikliğin manevi değerleri koruyucu vasfını ortaya koyar.   

Peki, anma görsellerine kazınan ve toplumsal bellekte yankılanan “LAİKLİK; ADAM OLMAKTIR!” sözü hukuki, sosyolojik ve siyaset felsefesi açısından ne anlama gelmektedir?

Bu deyiş, dogmatik bir öfke patlaması değil, aydınlanma felsefesinin Anadolu coğrafyasındaki en veciz özetidir. Hukuk terminolojisinde “adam olmak”, bireyin kendi iradesine sahip çıkması, rasyonel kararlar alabilen özgür bir suje (özne) haline gelmesidir. Osmanlı İmparatorluğu’nun teokratik yapısında birey, padişahın ve şeyhülislamın iki dudağı arasında, iradesi ipotek altında olan bir “kul”dan ibaretti. Dini dogmalar, ruhban sınıfı (ulema) veya tarikat şeyhleri tarafından tekelde tutuluyor, sıradan halk ise sorgulama hakkından mahrum bırakılıyordu.

Atatürk’ün “Laiklik adam olmaktır” tespiti; kişinin aklını bir şeyhe, bir şıha, bir cemaat liderine veya kendisini Allah’ın yeryüzündeki gölgesi ilan eden herhangi bir siyasi otoriteye kiraya vermemesidir. Bireyin; vicdanını, inancını ve oylarını hür iradesiyle kullanabilmesi, kanun önünde eşit bir yurttaş mertebesine yükselmesidir. Hukuk devletinin inşası için öncelikle “kul”un “vatandaş”a dönüşmesi şarttır. Laiklik, bu dönüşümün oksijenidir.

Aynı görselde yer alan “Laiklik, yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Tüm yurttaşların vicdan, ibadet ve din özgürlüğü de demektir!” sözü ise, Anayasamızın 24. maddesinde vücut bulan “din ve vicdan hürriyetinin” kurucu felsefesidir. Atatürk, “Din ve mezhep, herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiçbir kimse hiçbir kimseyi ne bir din, ne de mezhep kabulüne zorlayabilir” diyerek , devletin vatandaşın inancına müdahale etmeyeceğini, fakat aynı zamanda hiçbir grubun (tarikatın veya cemaatin) da din adına başka vatandaşlar üzerinde tahakküm kurmasına müsaade edilmeyeceğini ilan etmiştir. Bu felsefe, modern hukuk devletinin omurgasıdır.   

Bölüm 4: Anayasal Düzenin Ağır İhlali: Tarikat ve Cemaat Kıskacındaki Türkiye

Günümüz Türkiye’sine bakıldığında, 10 Nisan 1928’de inşa edilen ve devleti akılcı temellere oturtan anayasal zemin, planlı ve sistematik bir aşındırma politikasıyla karşı karşıyadır. Karşı devrim niteliğindeki en büyük anayasal kriz, devlet aygıtının, bürokrasinin, yargının ve eğitim sisteminin, kayıt dışı faaliyet gösteren tarikat ve cemaatlerin kıskacına terk edilmiş olmasıdır.

Hukuki açıdan bakıldığında, Türkiye Cumhuriyeti’nde egemenlik kayıtsız şartsız milletindir ve devletin işleyişi Anayasa ile kanunlara tabidir. Ancak günümüzde tarikat ve cemaatler, sivil toplum kuruluşu (STK) veya vakıf maskesi altında örgütlenerek “paralel devlet yapılanmaları” oluşturmaktadır. Bir hukuk devletinde, kamu görevlilerinin amiri kanunlar ve hiyerarşik üstleridir. Oysa tarikat referansıyla devlet kademelerine yerleşen liyakatsiz kadrolar, talimatı yasadan değil, bağlı bulundukları şeyhten, abiden veya cemaat önderinden almaktadır. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti devletinin “liyakat” prensibini ve “kanun önünde eşitlik” ilkesini fiilen ortadan kaldırmakta, anayasal düzeni içten içe çürütmektedir.

Bu sosyolojik ve bürokratik kuşatmanın temel hedefleri ve yarattığı hukuki ihlaller şu şekilde özetlenebilir:

1. Hukukun Üstünlüğünün Tasfiyesi: Cemaat mensupları, yargı ve emniyet gibi kritik kurumlara yerleştirilerek hukuku kendi zümresel çıkarları doğrultusunda eğip bükmektedir. Adaletin terazisi, anayasaya göre değil, tarikatın menfaatlerine göre tartmaktadır. Bu, anayasayı ihlal suçunun ta kendisidir.

2. Ekonomik ve Finansal Sömürü Düzeni: Din kisvesi altında kurulan holdingler, kamu ihalelerini liyakat esasıyla değil, siyasal İslamcı ağların nepotizmiyle elde etmektedir. Halkın vergileri, şeffaflıktan uzak ve denetlenemeyen bu yapıların kasalarına aktarılmaktadır.

3. Eğitimde Tevhidi Tedrisatın Fiilen İlga Edilmesi: Devletin asli görevlerinden olan laik ve bilimsel eğitim, denetimsiz yurtlar, vakıflar ve kurslar aracılığıyla cemaatlere ihale edilmiştir. Bu kurumlarda yetişen zihinler, çağdaş bilimle değil, dogmatik ve Cumhuriyet karşıtı doktrinlerle zehirlenmektedir. “Laik eğitimin” beşinci unsur olarak Atatürk tarafından vurgulanan önemi , bugün sistematik olarak yok sayılmaktadır.   

4. Devletin Güvenlik Krizi: Geçmişte yaşanan ihanet kalkışmaları, devletin silahlı kuvvetlerine, istihbaratına ve emniyetine sızan dini görünümlü yapıların, devleti içeriden nasıl felç edebileceğini ve millete nasıl silah doğrultabileceğini en acı şekilde kanıtlamıştır.

Cumhuriyetin kuruluş felsefesine ve anayasaya bağlı bir devlet aklının bu tablo karşısında alması gereken hukuki tutum nettir: 30 Kasım 1925 tarihli ve 677 sayılı “Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun” harfiyen ve tavizsiz bir şekilde uygulanmalıdır. Devleti şeyhler, dervişler, müritler ve mensuplar memleketi olmaktan çıkarmak, hukukun üstünlüğünü savunan her yürütme makamının asli, devredilemez ve ertelenemez anayasal görevidir.

Bölüm 5: Kurumsal İhanet ve Tarihsel Çarpıtma: Diyanet İşleri Başkanlığı ve Atatürk’ün Adının Silinmesi

Türkiye’deki laiklik modelinin, diğer laik demokrasilerden ayrılan en belirgin ve akademik düzeyde en çok eleştirilen yönü, din hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) eliyle devletin tekeline ve kontrolüne alınmış olmasıdır. Kurucu iradenin Diyanet’i kurarken güttüğü temel amaç; dinin siyasetten arındırılması, hurafelerden temizlenerek Kuran’ın aslına uygun bir şekilde millete öğretilmesi ve toplumun din bezirgânlarının elinden kurtarılmasıdır. Nitekim Atatürk, Elmalılı Hamdi Yazır’a Kuran tefsiri yazdırarak, dinin doğrudan asıl kaynağından öğrenilmesini ve vicdanlarda yaşatılmasını hedeflemiştir.   

Ancak günümüzde Diyanet İşleri Başkanlığı, devasa bütçesine ve geniş teşkilat ağına rağmen, kuruluş felsefesinden ve Anayasa’da belirtilen görev tanımından tamamen uzaklaşmış, siyasal iktidarın ideolojik bir aygıtına dönüşmüştür. 1982 Anayasası’nın 136. maddesi, DİB’in “laiklik ilkesi doğrultusunda, bütün siyasi görüş ve düşünüşlerin dışında kalarak ve milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinerek” görev yapmasını emretmektedir. Oysa bugünkü pratik, bu anayasal emrin her gün ayaklar altına alındığını göstermektedir.   

Bunun en somut, en yaralayıcı ve hukuken en sorunlu göstergesi, Cuma hutbelerinde, özellikle de 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, 30 Ağustos Zafer Bayramı ve 10 Kasım gibi milletin varoluşunu simgeleyen günlerde, bu devletin ve bizzat Diyanet kurumunun kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk’ün adının ısrarla ve kasıtlı olarak anılmamasıdır.   

Bu sistemli unutturma çabası, meclis çatısı altında defalarca soru önergelerine konu olmuş , ancak tatmin edici, rasyonel veya hukuki bir yanıt verilememiştir. Kimi zaman “zaman darlığı”, kimi zaman ise “diğer programlarda anıldığı” gibi devlet ciddiyetiyle bağdaşmayan bahaneler öne sürülmüştür. Daha vahim olanı ise, bazı Diyanet yetkililerinin veya savunucularının, Atatürk’ün adını anmamak için bizzat Atatürk döneminde yayımlanmış olan “hutbelerde isim zikredilmemesine” dair bir kararnameyi bağlamından kopararak, tarihi gerçeği çarpıtarak kendilerine kalkan yapmalarıdır. Objektif tarih ve hukuk incelemeleri göstermektedir ki; söz konusu kararname, hilafetin kaldırılmasının ardından hutbelerde padişahın/halifenin adının anılarak eski rejim propagandasının yapılmasını engellemek amacıyla çıkarılmıştır. Atatürk hiçbir zaman “hutbelerde benim adımı anmayın” dememiştir.   

Bu bağlamda Diyanet’in tutumu, salt bir vefasızlık veya ihmal değil, Anayasa’nın 136. maddesinde yer alan “milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinme” yükümlülüğünün açık bir ihlalidir. Milletin kahir ekseriyetinin ortak değeri ve kurucu lideri olan Atatürk’ü cami kürsülerinden aforoz etmeye çalışmak, camileri birleştiren değil bölen, siyasallaştıran ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştiren mekanlar haline getirmektedir. Bu durum, Türkiye’nin laik ve demokratik hukuk devleti karakterine doğrudan yapılmış kurumsal bir suikasttır.

Bölüm 6: Karşılaştırmalı Din, Milliyetçilik ve Ruhban Zihniyeti: Yunanistan Örneği ve İçimizdeki Bedhahlar

Laiklik ve din eksenli tartışmaları daha geniş bir sosyolojik ve jeopolitik perspektife oturttuğumuzda, Türkiye’deki “din adamı” veya ruhban profili ile dünyadaki benzerleri arasındaki zıtlık hayret vericidir. Bir devlet politikası belgesi olarak bu manifesto, dünyadaki din adamlarının kendi ulus devletleriyle kurdukları ilişkiyi analiz etmeyi zorunlu görmektedir.

Örneğin, en yakın komşumuz ve tarihsel rakibimiz Yunanistan’a veya diğer Hristiyan, hatta Musevi din devletlerine bakıldığında, din adamlarının (kilisenin) her zaman en ateşli “milliyetçiler” ve devletin beka unsurları olduğu görülür. Yunanistan’ın Osmanlı’dan bağımsızlık mücadelesini başlatanların başında Patras Başpiskoposu Germanos gelmekteydi. Bugün dahi Yunan Ortodoks Kilisesi, Yunan ordusunun, Yunan eğitim sisteminin ve Megali İdea (Büyük Ülkü) felsefesinin en büyük destekçisi ve finansörüdür. Kendi bayraklarına, ordularına ve devletlerinin bekasına karşı bir Yunan papazının tek bir aleyhte söylem geliştirmesi, sadece hukuken değil, kilise kuralları gereği de aforoz sebebidir.   

Buna mukabil, Türkiye’de kendini “din adamı”, “şehülislam”, “hoca” veya “tarikat şeyhi” olarak adlandıran belirli bir zümrenin, tarihsel süreçten günümüze kadar istikrarlı bir şekilde kendi vatanına, milletine ve kurucu değerlerine karşı düşmanca bir tavır sergilediği görülmektedir. Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’da bağımsızlık ateşi yanarken, İngiliz uçaklarından atılan beyannamelerle Mustafa Kemal ve silah arkadaşları için “katli vaciptir” fetvası çıkaran Şeyhülislam Dürrizade zihniyeti , ne yazık ki 10 Nisan 1928’deki anayasal reformla bile tam olarak silinmemiş, bugüne kadar kılık değiştirerek gelmiştir.   

Bizim ruhban sınıfına özenen bazı sözde din adamlarımızın genelinin (samimi ve vatanperver İslam alimlerini tenzih ederek) vatana ve millete düşman olmalarının altında yatan temel sosyolojik neden, Kemalist inkılabın teokratik ümmet bilincini yıkarak yerine “eşit vatandaşlık ve Türk milliyetçiliği” bilincini inşa etmiş olmasıdır. Kendi imtiyazlarını, sorgulanamaz otoritelerini ve ekonomik rantlarını rasyonel ve laik ulus-devlet modeline kaybeden bu zihniyet, İslam’ın manevi iklimini yaşamak yerine, kaybettikleri o teokratik saltanatı geri getirmenin rövanşizmini gütmektedir. İşte bu yüzden Yunan kilisesi kendi devleti için adeta bir kalkan iken, bizim içimizdeki bu fesat odakları, Cumhuriyet’in temel değerlerini oymaya çalışan birer iç tehdit unsuru olarak faaliyet göstermektedir.   

Bölüm 7: Hukuk Devleti Krizinin Bir Vakıa Analizi: Halil Konakçı Örneği ve Cezasızlık Politikası

Belirtilen bu anti-milli ve Cumhuriyet karşıtı zihniyetin günümüzdeki en pervasız tezahürlerinden biri, imam statüsüyle devletten maaş alan Halil Konakçı isimli şahsın, milletin ortak değerlerine, vatanın bütünlüğüne ve kurucu önder Mustafa Kemal Atatürk’e yönelik fütursuz saldırılarıdır. Bu durum, sadece ahlaki veya siyasi bir mesele değil; doğrudan doğruya Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun’un sistemli biçimde ihlal edilmesi ve Cumhuriyet Savcılarının bu ihlaller karşısında hukuku işletmemesi (cezasızlık politikası) meselesidir.   

Halil Konakçı’nın, Türkiye Cumhuriyeti’nin bölünmez bir parçası olan Hatay ili için sergilediği tutum, Türk yurdunu Arap coğrafyası gibi göstermeye çalışması ve Fransız işgalini neredeyse Türkiye Cumhuriyeti yönetimine tercih edilebilir gösteren hezeyanları, hukuk terminolojisinde açıkça “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya teşebbüs” ve “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme” (TCK 216) suçlarının unsurlarını barındırmaktadır. Hatay, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Benim şahsi meselemdir” diyerek canı pahasına anavatana kattığı kutsal bir emanettir. Devletin memuru sıfatını taşıyan birinin bu emanete ihanet eden sözleri karşısında bağımsız yargının derhal harekete geçmesi, hukuk devletinin gereğidir.   

Bununla da yetinmeyen söz konusu şahıs, laikliğe, kadın haklarına, Cumhuriyet’in medeniyet projelerine ve bizzat Atatürk’ün şahsına yönelik ağır hakaretler ve provokatif söylemler üretmeye devam etmektedir. Meclis çatısı altında milletvekillerinin de haklı olarak haykırdığı üzere , bu şahıs ve benzerleri hakkında neden etkin bir soruşturma açılmamaktadır? Neden adalet mekanizması, sıradan bir vatandaşın en ufak eleştirisinde sabaha karşı operasyonlar düzenlerken, Atatürk’e, Cumhuriyet’e ve Türk milletinin şerefine saldıran bu şahıslar karşısında adeta kör ve sağır taklidi yapmaktadır?   

Cevap, hukuki bir metin olan bu manifestoda açıkça dile getirilmelidir: Yargı bağımsızlığı zedelenmiş ve anayasal düzenin yerini, siyasi iktidarın koruması altındaki imtiyazlı zümrelerin tahakkümü almıştır. “Düşmanımın düşmanı dostumdur” sığlığıyla , Atatürk’e saldıranların sırtının sıvazlandığı bir iklim yaratılmıştır. Bir hukuk devleti, kendi kurucusuna ve anayasal değerlerine sistematik olarak saldıran memurları bünyesinde barındıramaz, onlara maaş ödeyemez ve eylemlerini cezasız bırakamaz. Bu cezasızlık politikası, devleti içeriden çürütmektedir. 5816 sayılı Kanun, tarihi bir fantezi değil, Cumhuriyet’in sembollerine yönelik kurumsal koruma kalkanıdır ve bu kalkanı deldirtmemek, yürütmenin ve yargının müşterek görevidir.   

Sonuç: 10 Nisan 1928 Ruhuyla Yeniden Hukuk Devleti Manifestosu

Ortaya konulan bu kapsamlı hukuki, tarihsel ve sosyolojik analiz; Türkiye Cumhuriyeti’nin varoluşsal bir dönemeçte olduğunu şüpheye yer bırakmayacak biçimde kanıtlamaktadır. 10 Nisan 1928’de anayasadan dinsel dogmaların çıkarılmasıyla başlayan ve 1937’de laiklik ilkesinin anayasaya girmesiyle taçlanan bu büyük Aydınlanma Devrimi, bugün tarikatların, cemaatlerin, liyakatsizliğin, kurumsal ihanetlerin ve yozlaşmış bir yargı sisteminin ağır taarruzu altındadır.

Türkiye’nin bir hukuk devleti olarak hayatta kalması; ekonomiden eğitime, dış politikadan iç güvenliğe kadar her alanda rasyonel, bilimsel ve laik devlet aklının yeniden tesis edilmesine bağlıdır. Cumhurbaşkanlığı makamının ağırlığı ve anayasal sorumluluğu, taraf olunan hiçbir siyasi angajmanın, “devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, kayıtsız ve şartsız millet egemenliğini, hukukun üstünlüğünü, demokratik ve laik Cumhuriyet ilkelerini” korumak üzere edilen yeminden üstün olamayacağını emreder.

Bu manifestonun temel gayesi ve Türk milletine taahhüdü şudur:

1. Devletin Laik Karakterinin Tam Tesisi: 10 Nisan 1928’in ve Atatürk’ün “Adam olmaktır” vizyonunun ışığında, devlet kurumları tarikat ve cemaat tahakkümünden tamamen temizlenecektir. Devlete sadakat, şeyhlere, cemaat önderlerine değil; yalnızca Anayasaya ve kanunlara olacaktır. Liyakat tek kriter haline getirilecektir.

2. Yargı Bağımsızlığı ve Cezasızlıkla Mücadele: Halil Konakçı vakasında ve benzeri durumlarda görülen, Cumhuriyet’in kurucu değerlerine, Atatürk’e ve Türk milletine yönelik saldırılara göz yuman, hukuku işletmeyen siyasi vesayet altındaki yargı sistemi, tam bağımsızlığına kavuşturulacaktır. Suç işleyen kim olursa olsun, cübbesine veya siyasi arkasına bakılmaksızın bağımsız mahkemeler önünde hesap verecektir.

3. Diyanet’in Anayasal Çizgiye Çekilmesi: Diyanet İşleri Başkanlığı, Anayasanın 136. maddesi gereğince derhal siyasallaşmış yapısından arındırılacaktır. Camilerimiz, iktidarın propaganda merkezleri olmaktan çıkarılıp, milletin tamamını kucaklayan, Cumhuriyet’in ve kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün aziz hatırasına saygı duyulan, ulusal dayanışma mekanlarına dönüştürülecektir.

4. Eğitimde ve Toplumda Aklın Hürriyeti: Tevhid-i Tedrisat yasası tavizsiz uygulanacak, hiçbir vakıf veya dernek maskeli dinci örgütlenmenin evlatlarımızın fikri hür, vicdanı hür yapısını zehirlemesine müsaade edilmeyecektir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin rotası, Ortadoğu’nun karanlık dehlizleri değil; aklın, bilimin, hukukun ve medeniyetin aydınlık ufuklarıdır. 10 Nisan 1928’de anayasamıza aşılanan laiklik ruhu, bizim hem şanlı geçmişimiz hem de yegâne geleceğimizdir. Bu ruhu yaşatmak, Anayasaya sadakatin ve Türk milletine hizmetin en mukaddes görevidir. Laiklik, Cumhuriyet’in kilit taşı; hukuk ise bu milletin şerefidir. Cumhuriyet kimsesizlerin kimsesi, laiklik vicdanların kalesidir. Bu kaleyi savunmak, tarih önünde her vatanseverin mutlak görevi ve yürütmenin namusudur.