Sigorta Hukuku
Sigorta hukuku; belirli bir rizikonun gerçekleşmesinin ekonomik sonuçlarının prim karşılığında sigortacı tarafından üstlenildiği sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri düzenler.
Türk Ticaret Kanununun sigorta hükümleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, sigorta türüne ilişkin genel şartlar ve SEDDK düzenlemeleri birlikte uygulanabilir.
Sigorta uyuşmazlığında yalnız poliçenin ilk sayfasına bakılması yeterli değildir.
Poliçe özel şartları,
genel şartlar,
rizikonun gerçekleşme biçimi,
teminat sınırları,
muafiyetler,
beyan ve ihbar yükümlülükleri,
eksper raporları
birlikte değerlendirilmelidir.
Sigorta Sözleşmesi
Sigorta sözleşmesiyle sigortacı, prim karşılığında sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkacak ekonomik sonucu kanun ve poliçe sınırlarında üstlenir.
Poliçe, sözleşmenin içeriğinin belirlenmesinde önemli olmakla birlikte sigorta ilişkisi yalnız poliçenin ön yüzünden ibaret değildir.
Sigorta Ettiren, Sigortalı ve Lehtar
Sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aynı kişi olmak zorunda değildir.
Özellikle hayat, kredi bağlantılı hayat ve üçüncü kişi lehine sigortalarda farklı kişiler farklı hukuki sıfatlara sahip olabilir.
Uyuşmazlıkta talepte bulunan kişinin hangi sıfatla hareket ettiği belirlenmelidir.
Sözleşme Öncesi Beyan
Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü
Sigorta ettiren, sigortacının risk değerlendirmesi için sorduğu önemli hususlara doğru cevap vermekle yükümlüdür.
Eksik veya yanlış beyan bulunması hâlinde sigortacının her olayda tazminattan tamamen kurtulacağı kabul edilemez.
Yanlış beyanın niteliği, kusur ve gerçekleşen rizikoyla bağlantısı birlikte değerlendirilmelidir.
Sigortacının Bilgilendirme Yükümlülüğü
Sigortacı da poliçenin kapsamı, önemli teminat dışı hâller ve sözleşmenin temel özellikleri konusunda gerekli bilgilendirmeyi yapmakla yükümlüdür.
Standart poliçenin çok uzun olması tüketicinin veya sigorta ettirenin gerektiği şekilde bilgilendirildiğini tek başına göstermez.
Rizikonun Gerçekleşmesi
Hasar İhbarı
Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde kanun ve poliçedeki ihbar yükümlülüklerine uygun davranmalıdır.
Hasarın zamanında bildirilmesi;
ekspertizin yapılması,
delillerin korunması,
zararın büyümesinin önlenmesi
bakımından önemlidir.
Geç bildirimin tazminata etkisi somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Zararı Azaltma Yükümlülüğü
Sigortalının meydana gelen zararın büyümesini önlemek için kendisinden makul ölçüde beklenebilecek tedbirleri alması gerekir.
Sigorta teminatının bulunması zararın artırılmasına kayıtsız kalınabileceği anlamına gelmez.
Teminat Dışı Hâller
Sigorta şirketinin “olay teminat dışıdır” yönündeki değerlendirmesi tek başına yeterli değildir.
Teminat dışılık iddiasının;
kanuna,
sigorta genel şartlarına,
poliçe özel şartlarına,
rizikonun gerçek oluş biçimine
uygunluğu incelenmelidir.
Eksper Raporları
Sigorta eksperinin raporu hasarın nedeni ve miktarı hakkında önemli teknik delildir.
Ancak eksper raporu mahkemeyi veya sigorta hakemini bağlayan tartışmasız kesin hüküm değildir.
Gerekli durumlarda taraflar rapora itiraz edebilir ve yeniden teknik veya bilirkişi incelemesi yapılabilir.
Sigortada Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde zamanaşımı sigorta türüne göre belirlenmelidir.
Türk Ticaret Kanununun genel sigorta sisteminde alacağın muacceliyetinden başlayan süreler yanında sigorta tazminatı ve bedeli için ayrıca üst süreler bulunmaktadır.
Sorumluluk sigortalarında özel zamanaşımı hükümleri uygulanabilir.
Bu nedenle “sigorta davalarının tamamı iki yılda zamanaşımına uğrar” şeklindeki genel ifade doğru değildir.
Zorunlu Trafik Sigortası
Trafik Sigortasının Kapsamı
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere karşı doğan hukuki sorumluluğu mevzuat ve teminat limitleri içerisinde güvence altına alır.
Kendi aracında meydana gelen zarar esas olarak kasko sigortasının konusudur.
2026 Trafik Sigortası Teminat Limitleri
1 Ocak–31 Aralık 2026 dönemi için genel araç gruplarında maddi zarar teminatı;
araç başına 400.000 TL,
kaza başına 800.000 TL’dir.
Sağlık giderleri ile sakatlanma ve ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL olup kaza başına toplam teminat araç grubuna göre değişmektedir.
Bu limitler yıllık olarak değişebileceğinden sonraki yıllarda yeniden kontrol edilmelidir.
Araç Değer Kaybı
Kaza sonrası onarılan araç, onarım başarılı olsa dahi kaza geçmişi nedeniyle ikinci el piyasasında değer kaybedebilir.
Şartları varsa bu ekonomik azalma araç değer kaybı talebine konu olabilir.
Hasarın niteliği, aracın geçmiş hasarları ve piyasa koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Araç değer kaybı ile onarım bedeli farklı zarar kalemleridir.
Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma
Trafik kazası sonucunda yaralanma veya ölüm hâlinde;
geçici iş göremezlik,
sürekli iş göremezlik,
bakıcı giderleri,
destekten yoksun kalma
ve diğer zararlar gündeme gelebilir.
Sigortacının sorumluluğu poliçe limiti ve özel trafik mevzuatıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Trafik Sigortasında Ön Başvuru
Zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan taleplerde dava veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurudan önce sigorta şirketine yazılı başvuru şartı bulunmaktadır.
Sigorta şirketinin kanuni sürede cevap vermemesi veya talebi karşılamaması hâlinde tahkim veya dava yolu gündeme gelebilir.
Kasko Sigortası
Kasko sigortası zorunlu değil sözleşmeye dayalı mal sigortasıdır.
Poliçenin kapsamına göre;
çarpma,
hırsızlık,
yangın,
sel,
doğal afet,
ikame araç,
yetkili servis,
orijinal parça
ve diğer riskler teminat kapsamında olabilir.
Her kasko poliçesinin aynı kapsamda olduğu düşünülmemelidir.
Zorunlu Deprem Sigortası – DASK
DASK’ın Kapsamı
Zorunlu Deprem Sigortası, konutun veya işyerinin bütün ekonomik zararlarını sınırsız şekilde karşılayan genel bir mal sigortası değildir.
Teminatın kapsamı, sigorta bedeli, muafiyet ve teminat dışındaki hâller DASK mevzuatı ve güncel Genel Şartlara göre belirlenir.
Konut veya işyeri sigortasında ayrıca bulunan;
eşya,
kira kaybı,
yangın,
su baskını
ve benzeri teminatlarla DASK birbirinden ayrılmalıdır.
Taşınmaz Satışında DASK – Eylül 2026
Güncel Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarına göre sigorta süresi içerisinde sigortalı taşınmazdaki menfaat sahibi değişirse sigorta yeni menfaat sahibiyle devam eder.
Taşınmazın satılması hâlinde yeni menfaat sahibinin devir zeyilnamesi yaptırması ve satış işleminin tamamlanabilmesi için bu zeyilnameyi ilgili tapu müdürlüğüne ibraz etmesi gerekir.
Satış dışındaki menfaat değişikliklerinde ise sigorta ettiren ve sigortanın varlığını öğrenen yeni menfaat sahibi değişikliği on beş gün içerisinde sözleşmeye aracılık yapan sigorta şirketine bildirmekle yükümlüdür.
Bu nedenle “taşınmaz satılınca DASK kendiliğinden sona erer” veya “hiçbir işlem yapmadan aynı poliçeyle devam edilir” şeklindeki iki uç yaklaşım güncel sistemi doğru yansıtmaz.
Özel Sağlık Sigortası
2026 Sistemi
1 Ocak 2026 itibarıyla özel sağlık sigortalarında yeni sistem uygulanmaktadır.
60 yaşını henüz tamamlamamış kişilere ömür boyu yenileme garantisi taahhüdü içeren bir sözleşme sunulması zorunludur.
Bu seçeneği tercih eden kişinin üç yıl kesintisiz sigortalı olması ve üç yıllık toplam tazminat/toplam prim oranının yüzde 80’in altında kalması hâlinde ÖBYG kazanması mümkündür.
Sigorta şirketleri bu şartları sigortalı lehine esnetebilir; sigortalı aleyhine ağırlaştıramaz.
Bekleme Süreleri
Güncel sistemde bekleme sürelerinin esas olarak ilk sigorta döneminde uygulanması öngörülmektedir.
Plan veya şirket değişikliklerinde kazanılmış hakların korunmasına ilişkin hükümler bulunmaktadır.
Şirket Değişikliğinde Kazanılmış Haklar
Sigortalının ömür boyu yenileme garantisi veya tamamlanmış bekleme süreleri şirket değişikliğinde önem taşır.
Yeni sigorta şirketine geçişte sağlık geçmişinin ve kazanılmış hakların nasıl aktarıldığı güncel mevzuat üzerinden kontrol edilmelidir.
Sorumluluk Sigortaları
Mesleki sorumluluk, işveren sorumluluğu, ürün sorumluluğu, yönetici sorumluluğu ve diğer sorumluluk sigortaları üçüncü kişilere karşı ortaya çıkabilecek tazminat risklerini poliçe limitleri içerisinde teminat altına alabilir.
Zarar gören kişinin doğrudan sigortacıya başvuru hakkı sigortanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta Şirketine Ön Başvuru
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna başvurulması gerekir.
Genel sigorta uyuşmazlıklarında kuruluşun talebi kısmen veya tamamen reddetmesi veya kanuni cevap süresinde cevap vermemesi hâlinde Komisyona başvuru gündeme gelebilir.
Trafik sigortasında özel başvuru süresi ve sistemi ayrıca uygulanır.
2026 Sigorta Tahkim Parasal Sınırları
Eylül 2026 itibarıyla;
35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda sigorta hakemi kararına karşı Komisyon nezdinde itiraz mümkündür.
122.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıkların en az üç kişilik hakem heyeti tarafından görülmesi gerekir.
383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtay nezdinde temyiz mümkündür.
Bir kararın itiraz veya temyize tabi olup olmadığının belirlenmesinde uyuşmazlık başvurusunun yapıldığı tarihte geçerli parasal sınırlar dikkate alınır.
Hakem Kararına İtiraz Süresi
İtiraza tabi sigorta hakemi kararına karşı kararın bildiriminden itibaren on gün içerisinde Komisyon nezdinde itiraz edilebilir.
Süresinde yapılan itiraz hakem kararının kesinleşmesini önler ve icrasını durdurur.
Tahkimde Başvuru Zamanlaması
Özellikle motorlu araç maddi hasarlarında ekspertiz süreci henüz tamamlanmamışsa uyuşmazlığın gerçekten doğup doğmadığı ve Sigorta Tahkim başvuru şartlarının oluşup oluşmadığı güncel SEDDK uygulamasına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Yalnızca belirli bir sürenin geçmiş olması her olayda doğrudan tahkime elverişli uyuşmazlığın oluştuğu anlamına gelmeyebilir.
Sigorta Hukuku Kapsamındaki Çalışmalar
Mutluer Hukuk Bürosu; trafik ve kasko sigortaları, araç değer kaybı, bedensel zararlar, özel sağlık sigortaları, hayat ve ferdi kaza sigortaları, zorunlu deprem sigortası, konut ve işyeri sigortaları, sorumluluk sigortaları, sigorta tazminatları, teminat ve teminat dışı hâller, sigorta şirketlerine ön başvurular, Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve itirazları ile sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti vermektedir.
Son güncelleme: 7 Eylül 2026
